Woongebouw Legends in Utrecht kiest voor materialen met een missie

Bij de ontwikkeling van woongebouw Legends in Utrecht Leidsche Rijn zijn al in de initiatieffase duidelijke keuzes gemaakt voor materiaalgebruik en bouwsysteem. Deze keuzes vormden het vertrekpunt voor ontwerp, engineering en uitvoering. Hout en duurzaam beton zijn daarbij bewust gecombineerd en toegepast op de plekken waar zij constructief en functioneel het meeste toevoegen.

 Een belangrijk voorbeeld hiervan is de galerijconstructie, die vanaf het begin is ontworpen in biobased hout. Die beslissing had directe gevolgen voor detaillering, planning en montage en vroeg om nauwe samenwerking tussen ontwerp- en uitvoeringsteam.

Legends is een wooncomplex voor actieve 55-plussers en omvat 152 levensloopbestendige huurwoningen. Het ontwerp is gericht op comfort, ontmoeting en toekomstbestendig wonen. Juist voor deze doelgroep is het van belang dat keuzes aan de voorkant leiden tot een prettig functionerende en beheersbare woonomgeving op de lange termijn.

Ontwerp dat de uitvoering richting geeft

Het gebouw is opgezet rondom een collectieve binnentuin, met doorlopende galerijen en trappen als ontsluitingsstructuur. Deze opzet zorgt voor heldere routing en draagt bij aan de verblijfskwaliteit. Groen is integraal onderdeel van het ontwerp: klimplanten langs de borstweringen en bomen in de binnentuin bieden beschutting, beperken inkijk en dragen bij aan geluidsreductie. Daarmee is al vroeg vastgelegd hoe het gebouw in gebruik zal functioneren en welke kwaliteit het toevoegt aan de leefomgeving.

Constructief is gekozen voor een prefab skelet van kolommen en balken, gecombineerd met in het werk gestort beton en prefab kernen. Onder maaiveld is beton toegepast met minimaal 30 procent gerecycled materiaal. De woningen bestaan uit prefab betonnen vloeren en kolommen met gerecycled granulaat, terwijl de galerijen en trappen volledig in hout zijn uitgevoerd. Deze combinatie resulteert in een efficiënte materiaalinzet en een beheersbaar bouwproces.

Voorbereiding als sleutel tot efficiënt bouwen

“Doordat de galerijen vanaf het begin als houten elementen zijn ontworpen, konden we daar in de engineering en planning volledig op sturen,” zegt Davey Vaarting, bouwplaatsmanager bij Dura Vermeer Bouw en Vastgoed Amsterdam. “De galerijen worden prefab aangevoerd, waardoor de werkzaamheden op de bouwplaats vooral bestaan uit montage. Dat vraagt om een hoge mate van voorbereiding. Als de maatvoering en de ankers vooraf kloppen, kan de bouwplaats echt als montageplaats functioneren.”

Volgens Frederik Lassche, werkvoorbereider bij houtleverancier Hupkes Wijma B.V., zit de meerwaarde vooral in die voorbereiding. “De galerijen en trappen zijn grotendeels prefab uitgewerkt. Dat betekent minder bewerkingen op de bouwplaats en een voorspelbare montage. Maatvoering, gewicht en detaillering zijn vooraf afgestemd op transport, hijsbewegingen en montagevolgorde.” Vaarting vult aan: “Zeker in een stedelijke omgeving is just-in-time levering essentieel, afgestemd op dagproducties en een efficiënte logistiek.”

Circulariteit en toekomstwaarde

Bij de uitwerking van de houten galerijen is ook rekening gehouden met circulariteit. “In de detaillering is aandacht besteed aan demontage en toekomstig hergebruik,” aldus Lassche. “Dat vraagt extra aandacht in de ontwerpfase, maar vergroot de flexibiliteit van het gebouw op de lange termijn.”

“Per project kijken we wat logisch is in materiaalgebruik,” zegt Vaarting. “Door hout toe te passen in een dragend en zichtbaar onderdeel van het gebouw moet het in de praktijk gewoon kloppen. Je ziet direct of het maakbaar is en of de details goed werken.”

Vroeg kiezen loont

Innovaties in houtbehandeling en verbindingstechnieken maken het mogelijk om houten galerijen en trappen te realiseren die voldoen aan hoge eisen op het gebied van veiligheid, kwaliteit en duurzaamheid. Volgens Vaarting zijn die ontwikkelingen essentieel: “Ze zorgen ervoor dat we ook in de toekomst met hout kunnen blijven bouwen op het niveau dat projecten als Legends vragen.”

Het project laat zien dat de grootste winst zit in het moment waarop keuzes worden gemaakt. Door materiaalkeuzes vroeg vast te leggen en consequent door te voeren in ontwerp en uitvoering, ontstaat niet alleen een lagere milieubelasting, maar ook een beter voorspelbaar en beheersbaar bouwproces.

Legends bevindt zich momenteel in de afbouwfase. De eerste bouwdelen komen uit de steigers en in het eerste kwartaal wordt het volledige gebouw zichtbaar. In de komende weken start het bouwteam met de aanleg van de binnentuin en de afwerking van de algemene ruimtes.

Foto : Duravermeer