Versteende plekken bieden onverwachte ruimte voor meer stadsnatuur
Nu Nederland opnieuw te maken krijgt met zomerse hitte, groeit de aandacht voor de inrichting van steden. Ondanks de toenemende behoefte aan verkoeling liggen op veel plaatsen nog volop mogelijkheden om extra groen aan te leggen. Volgens Trees for All zijn verspreid door Nederlandse steden talloze versteende locaties te vinden die relatief eenvoudig kunnen worden omgevormd tot groene plekken. Daarmee kan niet alleen de leefomgeving verbeteren, maar worden steden ook beter bestand tegen extreme weersomstandigheden.
Kleine locaties kunnen samen een groot verschil maken
In vrijwel iedere stad liggen plekken die nauwelijks worden benut. Smalle stroken naast wegen, kale binnenterreinen, versteende bermen, ongebruikte hoeken tussen gebouwen en overbodige bestrating bieden vaak ruimte voor bomen, struiken of andere beplanting. Hoewel deze locaties afzonderlijk klein lijken, vertegenwoordigen ze gezamenlijk een aanzienlijk oppervlak.
Volgens ecoloog en directeur Stef Röell van Trees for All wordt het potentieel van deze plekken nog vaak onderschat. Juist wanneer veel van deze locaties worden vergroend, ontstaat een netwerk van groene zones dat verkoeling biedt, regenwater opvangt, de biodiversiteit versterkt en de leefbaarheid van steden vergroot.
Meer groen helpt tegen hitte en wateroverlast
Een groot deel van de buurten in de grootste Nederlandse gemeenten bestaat uit steen, asfalt en bebouwing. Deze materialen nemen warmte op en geven die langzaam weer af, waardoor steden tijdens warme dagen aanzienlijk warmer kunnen worden dan hun omgeving. Dit zogenoemde hitte-eilandeffect vergroot de kans op gezondheidsproblemen, vooral tijdens langdurige warme periodes.
Uit cijfers van het RIVM blijkt dat tijdens de hitteperiode tussen 22 juni en 5 juli sprake was van ongeveer 900 extra sterfgevallen. Extra groen kan bijdragen aan het beperken van dergelijke effecten. Bomen zorgen voor schaduw en verkoeling, waardoor de temperatuur in een straat aanzienlijk lager kan uitvallen. Daarnaast nemen bomen bij hevige regenval grote hoeveelheden water op, waardoor de kans op wateroverlast afneemt.
Slimmer omgaan met de beschikbare ruimte
Hoewel het belang van vergroening breed wordt erkend, verloopt de uitvoering volgens Trees for All nog niet snel genoeg. Openbare ruimte wordt vaak gebruikt voor woningbouw, infrastructuur of parkeervoorzieningen, waardoor groen niet altijd prioriteit krijgt.
Toch hoeft extra vergroening niet ten koste te gaan van andere functies. Volgens de organisatie zijn er juist binnen de bestaande inrichting van steden veel mogelijkheden om groen toe te voegen. Door beschikbare ruimte slimmer te benutten, kunnen gemeenten relatief eenvoudig extra bomen en beplanting realiseren zonder ingrijpende veranderingen in de openbare ruimte.
Voorbeelden laten zien wat mogelijk is
Om gemeenten en inwoners te inspireren, brengt Trees for All deze zomer verschillende voorbeelden onder de aandacht van locaties waar versteende plekken succesvol zijn vergroend. Daarmee wil de organisatie laten zien dat ook kleine ingrepen een positieve bijdrage kunnen leveren aan een gezondere en klimaatbestendigere leefomgeving.