Stroomverbruik verplaatsen buiten piekuren straks ook mogelijk met hybride warmtepomp

Het Nederlandse stroomnet staat vooral tijdens de avondpiek tussen 16.00 en 21.00 uur onder grote druk. Door elektriciteitsverbruik juist op deze momenten te verschuiven, kan het net efficiënter worden benut en kunnen overbelasting en stroomstoringen worden voorkomen. Consumenten spelen daarbij een belangrijke rol. Daarom hebben verschillende marktpartijen en netbeheerders het initiatief genomen om slimme, aanstuurbare apparaten in huishoudens in te zetten. Wat begon met thuislaadpunten voor elektrische auto’s en thuisbatterijen, wordt vanaf 15 januari uitgebreid met de hybride warmtepomp. Deelname is vrijwillig, vraagt nauwelijks inspanning, tast het comfort niet aan en levert deelnemers een vergoeding op.

Samenwerking van energieleveranciers en netbeheerders

Eind juni 2025 startten de energieleveranciers Eneco, Essent, Frank Energie, Vattenfall en Zonneplan samen met de netbeheerders Enexis, Liander en Stedin een pilot in verschillende Nederlandse buurten. Consumenten werd gevraagd hun elektriciteitsverbruik te verschuiven naar minder drukke momenten met behulp van slimme apparaten. In eerste instantie ging het om thuislaadpunten en thuisbatterijen. Inmiddels worden ook hybride warmtepompen betrokken bij het initiatief. Het aantal deelnemende partijen is gegroeid en omvat nu ook Easee, Greenchoice (in samenwerking met Intergas en Remeha) en Quatt. Andere aanbieders van slimme apparaten zijn welkom om zich aan te sluiten.

Financiële vergoeding voor deelnemers

Consumenten die meedoen ontvangen een vergoeding wanneer hun thuislaadpunt, thuisbatterij of hybride warmtepomp bijdraagt aan het verlagen van de stroompiek. Dit kan door het tijdelijk verminderen van het laadvermogen, het terugleveren van elektriciteit aan het net of het beperken van het stroomverbruik tijdens drukke uren. De hoogte van de vergoeding en de manier van slimme aansturing verschillen per aanbieder.

Consumenten cruciaal voor een toekomstbestendig stroomnet

Volgens Timo Idema, Chief Transition Officer bij netbeheerder Stedin, is de inzet van consumenten essentieel:
“Om het stroomnet betrouwbaar, toegankelijk en betaalbaar te houden, moeten we het samen zo slim mogelijk gebruiken. Dat betekent onder andere dat we pieken in het stroomverbruik verschuiven naar daluren. Grootverbruikers doen dit al langer, maar ook huishoudens kunnen een belangrijke bijdrage leveren. Hoe meer deelnemers, hoe groter het effect. Flexibel elektriciteitsgebruik wordt bovendien een onmisbaar onderdeel van het toekomstige energiesysteem.”

Comfort blijft behouden

Slimme aansturing betekent dat apparaten vooral stroom gebruiken wanneer er voldoende ruimte is op het net. Voor consumenten verandert er in de praktijk weinig: woningen blijven comfortabel warm en elektrische auto’s zijn ’s ochtends opgeladen. Deelname is vrijwillig, veilig en betrouwbaar, en de consument behoudt altijd de regie. Slim aansturen van laadpunten en thuisbatterijen is al langer mogelijk; de inzet van warmtepompen staat nog in de kinderschoenen.

Zonneplan-deelnemer Frank Jansen uit Dordrecht besloot snel mee te doen. Door zijn werk in de bouw was hij zich al bewust van de netproblemen. Met een elektrische auto en zonnepanelen zag hij extra voordelen. “Alles wat je zelf kunt opwekken en gebruiken, scheelt. Een thuisbatterij was eerst te duur, maar met deze regeling werd het aantrekkelijk. In het dagelijks gebruik merk ik er nauwelijks iets van. Ik vind het vooral fijn dat ik straks mijn eigen zonnestroom kan opslaan en ’s avonds mijn auto kan opladen.”

Slim thuisladen van elektrische auto’s

Van november 2025 tot en met februari 2026 wordt op werkdagen tussen 17.00 en 21.00 uur het laadvermogen van thuislaadpunten beperkt tot maximaal 4,25 kW. Op rustigere momenten wordt het laden automatisch ingehaald. De consument hoeft hier niets voor te doen. Betrokken aanbieders zijn Easee, Eneco, Essent en Vattenfall.

Actieve rol van thuisbatterijen

Thuisbatterijen kunnen tijdens piekmomenten automatisch stroom terugleveren aan het net. Ze laden op wanneer dit gunstig is voor zowel het net als de energiekosten van de consument en leveren stroom terug bij hoge vraag. Deelname verloopt volledig automatisch. Betrokken aanbieders zijn Eneco, Essent, Frank Energie en Zonneplan.

Hybride warmtepomp zonder comfortverlies

In januari en februari 2026 worden hybride warmtepompen van deelnemende huishoudens slim aangestuurd tijdens piekuren. Dreigt de woning af te koelen, dan schakelt het systeem tijdelijk over op gas. Zo blijft het comfort behouden. Dit geldt voor klanten van Greenchoice (met warmtepompen van Intergas of Remeha) en Quatt (met Quatt-warmtepompen).

Aanmelden voor deelname met een hybride warmtepomp kan tot en met 14 januari 2026, mits de consument een passend energiecontract en een geschikt systeem heeft.

Eerste resultaten en vooruitblik

De eerste resultaten laten zien dat grootschalige verschuiving van stroomverbruik technisch goed mogelijk is. Bij één leverancier werd in november 2025 al 60% minder geladen tijdens de avondpiek dan een maand eerder. De meeste deelnemers doen mee met een thuislaadpunt (2.200 huishoudens), gevolgd door ongeveer 85 huishoudens met een thuisbatterij. Voor hybride warmtepompen zijn tot nu toe circa 500 aanmeldingen binnengekomen.

Het initiatief wordt dit jaar verder uitgebreid naar meer regio’s. Ook wordt onderzocht of thuisbatterijen in de zomer kunnen bijdragen aan netbalans, wanneer de opwek van zonne-energie hoog is en teruglevering toeneemt.