Stedin onderzoekt schonere oplossingen om pieken op het stroomnet op te vangen

Netbeheerder Stedin start een marktconsultatie naar schonere vormen van flexibel vermogen die kunnen helpen om overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen. Daarbij wordt gekeken naar nieuwe oplossingen zoals grootschalige batterijopslag en generatoren die werken op duurzamere brandstoffen, waaronder waterstof en biogas. Met deze verkenning wil Stedin het aantal beschikbare technieken uitbreiden en de tijdelijke inzet van regelbare energievoorziening verder verduurzamen.

Op steeds meer plaatsen in Nederland raakt het elektriciteitsnet tijdens piekmomenten overbelast. Vooral in de avonduren neemt de vraag sterk toe doordat huishoudens thuiskomen, elektrische auto’s opladen en gebruikmaken van elektrische kook- en verwarmingssystemen. Om deze pieken op te vangen, zet Stedin op strategische locaties installaties in die tijdelijk extra elektriciteit kunnen leveren wanneer de vraag het hoogst is. Daarmee blijft het elektriciteitsnet stabiel en betrouwbaar.

Op dit moment maakt Stedin hiervoor gebruik van gasgeneratoren en batterijen die enkele uren energie kunnen leveren. De netbeheerder wil echter onderzoeken welke duurzamere alternatieven beschikbaar zijn. “We willen ons keuzepalet verbreden. Dit is een eerste formele uitvraag om te kijken welke oplossingen de markt kan bieden,” zegt Valérie van Hagen, adviseur innovatie bij Stedin.

Op zoek naar toekomstbestendige flexibiliteit

Met de marktconsultatie onderzoekt Stedin welke technologieën geschikt zijn om langdurige pieken op het elektriciteitsnet op te vangen. Daarbij kijkt de netbeheerder onder meer naar batterijsystemen met een langere opslagduur en generatoren die draaien op waterstof of biogas.

“Kortdurende batterijopslag en gasgeneratoren hebben hun waarde bewezen,” aldus Van Hagen. “Maar voor langere periodes waarin het net zwaar wordt belast, zoeken we naar oplossingen die ook op de lange termijn passen bij de energietransitie.”

Bij de beoordeling kijkt Stedin niet alleen naar technische mogelijkheden, maar ook naar duurzaamheid, kosten, vergunningen en de praktische toepasbaarheid in de omgeving. Vooral oplossingen met weinig uitstoot en beperkte geluidsoverlast hebben de voorkeur, omdat deze makkelijker zijn in te passen in woonwijken en andere gebieden.

De marktconsultatie is vooral bedoeld om kennis op te halen. “Wij willen het elektriciteitsnet ondersteunen met zo min mogelijk uitstoot en geluid. De markt kan ons laten zien welke technologieën beschikbaar zijn en hoe deze kunnen bijdragen,” legt Van Hagen uit.

Marktinformatie moet richting geven aan vervolgstappen

Stedin heeft een brede vragenlijst opgesteld om inzicht te krijgen in onder meer de technische eigenschappen, kosten, financierbaarheid en benodigde vergunningen van verschillende oplossingen. De antwoorden moeten helpen bepalen welke technologieën kansrijk zijn en of een aanbesteding wordt voorbereid.

“Onze kennisbehoefte is groot. Hoe meer informatie we verzamelen, hoe beter we kunnen beoordelen welke oplossingen geschikt zijn en hoe we deze kunnen inzetten,” zegt Van Hagen.

Voorbereiding op uitbreiding flexibel vermogen

De resultaten van de marktconsultatie bepalen of Stedin in 2027 daadwerkelijk tot een aanbesteding overgaat. De bedoeling is om dan op drie locaties binnen het verzorgingsgebied verschillende technologieën te testen. Hiermee wil de netbeheerder in totaal drie keer 10 megawatt aan flexibel vermogen beschikbaar maken, vergelijkbaar met het elektriciteitsverbruik van ongeveer 6.000 huishoudens.

Wanneer deze pilots succesvol verlopen, wil Stedin de toepassing verder uitbreiden. De netbeheerder verwacht de komende vijf jaar tussen de 500 en 1.000 megawatt aan flexibel regelbaar vermogen nodig te hebben om het elektriciteitsnet betrouwbaar en toekomstbestendig te houden.