Sociale duurzaamheid krijgt steeds grotere rol in bouw- en vastgoedsector

Sociale duurzaamheid zou een vanzelfsprekend uitgangspunt moeten worden binnen renovaties en gebiedsontwikkelingen in stedelijke gebieden. Die oproep doen Nationaal Renovatie Platform en Dura Vermeer Bouw en Vastgoed, die pleiten voor een bredere kijk op bouwen en ontwikkelen. Volgens beide partijen draait de sector al lang niet meer uitsluitend om stenen en gebouwen, maar ook om de maatschappelijke impact op bewoners en buurten.

Verduurzaming en sociale opgaven komen samen

Volgens Elisabeth Boersma, directeur-bestuurder van Nationaal Renovatie Platform, is de urgentie groot. Vooral in wederopbouwwijken vallen de verduurzamingsopgave en sociaaleconomische problemen steeds vaker samen. Daarmee ontstaat volgens haar een belangrijke vraag voor de sector: hoe kan verduurzaming bijdragen aan een betere leefomgeving voor bewoners?

Boersma benadrukt dat bouw- en vastgoedpartijen een grotere maatschappelijke rol kunnen vervullen door zich niet alleen te richten op gebouwen, maar ook op sociale structuren in buurten. Daarbij speelt ook de nieuwe Omgevingswet een belangrijke rol. Die wet stimuleert volgens haar een aanpak waarbij ontwikkelaars en bouwers zich daadwerkelijk verdiepen in een gebied en de bewoners die er wonen.

Ook Anneke Verhagen, programmamanager sociale duurzaamheid bij Dura Vermeer Bouw en Vastgoed, ziet dat de sector in beweging is. Binnen het bedrijf werd daarom de visie ‘Sociaal Positief’ ontwikkeld, waarmee sociale duurzaamheid concreet onderdeel wordt van projecten en werkprocessen. Volgens Verhagen begint dat bij het centraal stellen van bewoners en het begrijpen van wat er leeft in een wijk.

Integrale aanpak moet buurten versterken

De nadruk ligt daarbij op een integrale benadering van gebiedsontwikkeling. Door thema’s als verduurzaming, achterstallig onderhoud, sociale veiligheid, mobiliteit en eenzaamheid met elkaar te verbinden, kunnen projecten volgens de betrokken partijen meer maatschappelijke impact maken.

Dat kan bijvoorbeeld door renovaties te combineren met zorgvoorzieningen, zodat bewoners langer zelfstandig in hun wijk kunnen blijven wonen. Ook relatief kleine ontwerpkeuzes kunnen volgens Verhagen bijdragen aan meer sociale cohesie. Denk aan ontmoetingsplekken bij entrees, aanpassingen in de openbare ruimte of het actief betrekken van bewoners bij bouwprocessen.

Binnen de visie ‘Sociaal Positief’ van Dura Vermeer Bouw en Vastgoed staan thema’s als gezond leven, sociale veiligheid en verbinding centraal. Volgens Verhagen kunnen ontwerpkeuzes, zichtlijnen, verlichting en ontmoetingsplekken allemaal bijdragen aan een prettigere en veiligere leefomgeving.

Samenwerking essentieel voor sociale duurzaamheid

Volgens Boersma kan sociale duurzaamheid alleen slagen wanneer verschillende partijen langdurig samenwerken. Zij pleit voor brede coalities van gemeenten, woningcorporaties, ontwikkelaars, zorgorganisaties, ingenieurs en leveranciers die gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor een gebied.

Ook Dura Vermeer Bouw en Vastgoed wil nadrukkelijk vroegtijdig betrokken zijn bij gebiedsontwikkelingen, zodat sociale vraagstukken vanaf het begin onderdeel zijn van het ontwerp- en bouwproces. Volgens Boersma is dat essentieel: sociale duurzaamheid kan volgens haar niet pas halverwege een project worden toegevoegd.

Sociale impact vraagt om lange termijnvisie

Hoewel sociale duurzaamheid vaak wordt gekoppeld aan extra kosten, benadrukken beide partijen dat slim combineren van opgaven juist meerwaarde kan opleveren. De opbrengsten zijn volgens hen echter niet altijd direct zichtbaar in financiële resultaten op korte termijn.

Boersma wijst erop dat verbeteringen in leefkwaliteit zich soms pas jaren later laten meten. Toch vindt zij dat organisaties vaker moeten handelen vanuit gezond verstand en maatschappelijke verantwoordelijkheid, ook wanneer de directe financiële voordelen nog niet volledig aantoonbaar zijn.

De ambitie van beide organisaties is helder: sociale duurzaamheid moet uitgroeien tot een vaste standaard binnen de bouw- en vastgoedsector. Uiteindelijk draait het volgens hen om buurten waar bewoners zich veiliger, gezonder en meer verbonden voelen, ook lang nadat een project is afgerond.