Onderzoek: pesticiden aangetroffen in veel snoepgroenten uit supermarkten

In een steekproef van twintig snoepgroenten uit vijf Nederlandse supermarktketens zijn in totaal zeventien verschillende pesticiden aangetroffen. Gemiddeld bevatte een product bijna twee pesticidenresten. In één verpakking snoeptomaten werden zelfs zeven verschillende pesticiden gevonden. Dat blijkt uit onderzoek van Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL).

Volgens de onderzoekers hebben acht van de aangetroffen pesticiden een officiële gevarenclassificatie van de overheid, bijvoorbeeld omdat ze mogelijk hormoonverstorend zijn, tot de PFAS-groep behoren of verdacht worden kankerverwekkend te zijn.

De hoeveelheden liggen binnen de wettelijke normen voor verse groenten. Toch wijzen de onderzoekers erop dat de situatie anders zou zijn wanneer dezelfde waarden in baby- of peutervoeding waren gevonden. In dat geval zouden elf van de twintig onderzochte producten uit de handel moeten worden genomen. Voor verpakte babyvoeding geldt namelijk een veel strengere residunorm.

Sjoerd van de Wouw, onderzoeker bij PAN-NL, vindt dat supermarkten meer verantwoordelijkheid moeten nemen. “Supermarkten zouden deze producten onbespoten of biologisch moeten aanbieden, zodat ouders hun kinderen zonder zorgen groente kunnen laten eten.”

Grote verschillen in wettelijke normen

Volgens Europese regels voor baby- en peutervoeding – vastgelegd in Richtlijn 2006/125/EG – geldt een maximale residulimiet van 0,01 milligram pesticiden per kilogram product. Deze strengere norm werd ingevoerd omdat jonge kinderen gevoeliger zijn voor chemische stoffen.

Voor verse groenten geldt echter de algemene maximale residulimiet (MRL), die tot wel duizend keer hoger kan liggen. Volgens PAN-NL is dat opmerkelijk, omdat pesticiden in verse groenten volgens de organisatie niet minder schadelijk zijn dan in bewerkte babyvoeding. In sommige van de onderzochte producten lagen de gemeten waarden tot 120 keer boven de norm die voor babyvoeding geldt.

Snoeptomaten meest vervuild

Voor het onderzoek liet PAN-NL twintig snoepgroenten analyseren door een gecertificeerd laboratorium. De producten waren gekocht bij Albert Heijn, Jumbo, Lidl, Aldi en Plus.

Van de twintig onderzochte producten bleken er elf één of meer pesticiden te bevatten boven de norm die voor babyvoeding geldt. Vooral snoeptomaten scoorden hoog: daarin werden drie tot zeven verschillende pesticiden aangetroffen, gemiddeld meer dan vier per product. Snoepwortels bleken in de steekproef geen meetbare pesticidenresten te bevatten.

In totaal werden 38 pesticideresten gevonden in de twintig onderzochte producten. In een vergelijkbare test afgelopen zomer werden nog negen residuen gevonden, een verschil dat volgens de onderzoekers deels kan worden verklaard doordat toen alle producten uit Nederland kwamen, terwijl nu meer dan de helft uit andere landen afkomstig was.

Producten met meerdere risicoclassificaties

De meest vervuilde producten waren snacktomaten van Aldi uit Marokko, waarin zeven pesticiden werden aangetroffen. Deze stoffen hadden samen acht officiële gevarenclassificaties, waaronder hormoonverstorende eigenschappen, PFAS-stoffen en een pesticide dat als mogelijk kankerverwekkend wordt beschouwd.

Ook snoepkomkommers van Plus bevatten meerdere pesticiden. In totaal identificeerden de onderzoekers zeventien verschillende pesticiden met dertien verschillende gevarenclassificaties, waaronder vier PFAS-stoffen, twee hormoonverstorende pesticiden en een stof die in Europa verboden is.

Van de Wouw noemt de resultaten zorgwekkend. “Groenten leveren belangrijke vitamines en mineralen, maar door pesticiden kan er ook een mix van chemische stoffen op zitten. Op een klein snoeptomaatje kunnen soms wel zeven verschillende pesticiden aanwezig zijn.”

Het volledige rapport is gepubliceerd door PAN-NL en werd op 14 maart besproken in het consumentenprogramma Kassa van BNNVARA.