Allianz Trade: EU moet energiecrisis-maatregelen opnieuw activeren en sneller investeren
Europa moet direct het energiecrisis-draaiboek uit 2022 opnieuw activeren om een nieuwe energieklap te voorkomen. Tegelijk moet de Europese Unie versneld investeren in elektriciteitsnetten en hernieuwbare energie, met als doel om in 2040 energie-autonoom te zijn. Dat stelt kredietverzekeraar Allianz Trade in een nieuwe analyse.
Volgens Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, heeft Europa zijn energie-afhankelijkheid niet opgelost maar verplaatst. “Gas uit Rusland hebben we ingeruild voor LNG, vooral uit de Verenigde Staten. Als Washington van koers verandert of de LNG-markt vastloopt, merkt de Europese industrie dat direct in haar concurrentiepositie.”
Uit cijfers van Allianz Trade blijkt dat de Russische gasleveringen aan de Europese Unie tussen 2021 en 2025 daalden van ongeveer 150 naar 38 miljard kubieke meter. Dit verlies werd grotendeels opgevangen door vloeibaar aardgas (LNG), waarvan in 2025 circa 45 procent uit de Verenigde Staten afkomstig was.
Drie stappen naar energie-autonomie
Volgens de analyse kan de EU in drie fasen toewerken naar een robuust en onafhankelijk energiesysteem in 2040.
1. 2026–2027: einde aan Russisch gas
In deze fase moet via wetgeving en contractverboden een einde komen aan directe en indirecte gasimport uit Rusland.
2. 2028–2035: operationele autonomie
Europa moet in staat zijn de economie draaiende te houden zonder energiecrisis wanneer een grote leverancier wegvalt of een winter uitzonderlijk koud is. Dat vereist structureel lagere gasvraag, meer opslagcapaciteit en flexibiliteit in vraag en aanbod.
3. 2035–2040: fossiele afhankelijkheid afbouwen
In deze periode moet de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen sterk afnemen door verdere elektrificatie en uitbreiding van hernieuwbare energie, ondersteund door technologieën zoals batterijen, mogelijk kernenergie en groene waterstof.
Investeringen in netten en hernieuwbare energie
Volgens Geeroms ligt de sleutel tot energiezekerheid niet in extra LNG-contracten of nieuwe terminals. “De echte veiligheidsmarge zit in elektrificatie, slimme netten en flexibiliteit in vraag en aanbod. Alleen als we minder gas nodig hebben op piekmomenten, halen we de druk van geopolitieke afhankelijkheid.”
Om die transitie mogelijk te maken moet Europa volgens Allianz Trade tot 2050 ongeveer 2.270 miljard euro investeren in elektriciteitsnetten, gemiddeld zo’n 91 miljard euro per jaar. Daarnaast is tot 2030 nog eens circa 100 miljard euro per jaar nodig voor wind- en zonne-energie.
Zonder extra investeringen kunnen de kosten van netcongestie oplopen tot 12,3 miljard euro in 2030 en 56,7 miljard euro in 2040. In een ongewijzigd scenario kunnen energieprijzen daardoor zelfs met meer dan 100 procent stijgen.
Geeroms waarschuwt dat uitstel uiteindelijk duurder uitpakt. “Onderinvesteren in netten en hernieuwbare energie is voor Europa de duurste optie. De rekening komt terug via inflatie, productieverlies en een geleidelijke de-industrialisatie. Daarom moet de EU dit behandelen als een strategisch infrastructuurproject: sneller bouwen, vergunningen vereenvoudigen en grensoverschrijdend plannen.”