Minder drinkwaterverbruik lost toekomstig drinkwatertekort niet op

Nederlanders gebruiken gemiddeld steeds minder drinkwater per persoon. Toch verwacht drinkwaterbedrijf Vitens tekorten in de toekomst. Om aan de groeiende vraag te blijven voldoen, zijn nieuwe waterbronnen en uitbreiding van de infrastructuur noodzakelijk. Tegelijkertijd zet klimaatverandering het bestaande watersysteem en huidige winningen onder druk. Dat maakt een versnelling van de watertransitie onvermijdelijk, met inzet van alle betrokken partijen. Dit blijkt uit de jaarcijfers die Vitens presenteerde tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.

Elke druppel telt, maar de totale vraag groeit

De overheid wil het drinkwaterverbruik in 2035 terugbrengen naar gemiddeld 100 liter per persoon per dag. Vitens ziet dat het verbruik per persoon inderdaad daalt: in 2024 lag dit op 119,5 liter en in 2025 op 119,1 liter. Het is positief dat zowel huishoudens als bedrijven bewuster omgaan met drinkwater.

Toch blijft de totale vraag toenemen door bevolkingsgroei en de groei van het bedrijfsleven. Om deze ontwikkeling bij te houden, moet Vitens investeren in nieuwe bronnen en infrastructuur, terwijl klimaatverandering de bestaande winningen steeds kwetsbaarder maakt.

Steeds moeilijker om aan de vraag te voldoen

Vitens merkt dat de vraag naar drinkwater vaker hoger ligt dan de leveringscapaciteit. Vooral op warme dagen ontstaan pieken die lastig op te vangen zijn. Dit komt door een tekort aan winbronnen en een infrastructuur die nog onvoldoende is ingericht op de stijgende vraag.

In de praktijk betekent dit dat nieuwe aansluitingen of uitbreidingen voor bedrijven niet altijd mogelijk zijn. Ook kunnen aansluitingen voor nieuwbouwwoningen vertraging oplopen. Dat heeft gevolgen voor zowel de woningbouw als de economische ontwikkeling in het verzorgingsgebied van Vitens.

Klimaatverandering vergroot de druk

Klimaatverandering versterkt het probleem. Langdurige warmte en droogte zorgen voor een hogere watervraag, juist op momenten dat het watersysteem al zwaar belast is. Tegelijkertijd hebben bestaande waterwinningen te maken met weersextremen, verdroging in Natura 2000-gebieden en toenemende waterverontreiniging.

Samenwerking en versnelling als sleutel

De opgave voor Vitens is groot, maar er liggen ook kansen om waterbronnen duurzamer te integreren in het systeem. Zo wordt onderzocht of een multibronnenconcept mogelijk is, waarbij meerdere bronnen op één locatie worden gezuiverd. Dit verkleint de afhankelijkheid van één bron en vergroot de leveringszekerheid.

Tegelijk benadrukt Vitens dat samenwerking en realisme essentieel zijn. Het ontwikkelen van nieuwe bronnen en infrastructuur is complex en vraagt tijd. Bovendien kampt ook Vitens, net als veel andere technische organisaties, met een tekort aan gespecialiseerd personeel.

Bestuursvoorzitter Tjeerd Roozendaal stelt in het jaarverslag 2025: “Een versnelling van de watertransitie is noodzakelijk en vraagt om gezamenlijke inzet. De druk op de ruimte in Nederland is groot. Samen met overheden als aandeelhouders en beleidsmakers, waterbeheerders en Vitens moeten we verbinding zoeken, belangen afstemmen en werken aan een robuust en duurzaam watersysteem.”