Energiewet maakt slimme of digitale meter verplicht in 2026
Vanaf 1 januari 2026 verdwijnt de klassieke analoge energiemeter definitief uit Nederlandse woningen. Huishoudens die nog zo’n oude meter met draaischijf hebben, zijn verplicht deze te laten vervangen door een digitale of slimme meter. De maatregel vloeit voort uit de nieuwe Energiewet en moet het energiesysteem beter laten aansluiten op verduurzaming, teruglevering van zonne-energie en een nauwkeuriger energiebeheer.
Waarom de analoge meter verdwijnt
De analoge meter is technisch niet meer geschikt voor het moderne energiesysteem. Steeds meer huishoudens wekken zelf stroom op, gebruiken warmtepompen of laden elektrische auto’s. De oude meter kan teruglevering en piekbelasting niet goed registreren. Digitale en slimme meters meten het verbruik nauwkeurig en maken het elektriciteitsnet beter beheersbaar.
Wat houdt de verplichting precies in
De verplichting geldt uitsluitend voor huishoudens met een analoge meter. Zij moeten deze laten vervangen zodra de netbeheerder hen hiervoor benadert. Weigeren is vanaf 2026 niet meer toegestaan. Huishoudens hebben wel keuze tussen twee varianten, een digitale meter zonder automatische gegevensoverdracht of een slimme meter die meterstanden automatisch doorstuurt.
Verschil tussen een digitale en een slimme meter
Een digitale meter meet het elektriciteits en gasverbruik elektronisch en toont dit op een display. De standen worden niet automatisch verzonden, bewoners geven deze zelf door. Een slimme meter doet hetzelfde, maar stuurt de meterstanden automatisch door naar de netbeheerder. Dit gebeurt enkele keren per jaar en alleen met toestemming van de bewoner.
Kosten en uitvoering
De vervanging van de analoge meter wordt uitgevoerd door de netbeheerder en is in de meeste gevallen kosteloos. De kosten zijn verwerkt in de reguliere netbeheertarieven. Alleen wanneer een bewoner buiten de geplande vervangingsronde om zelf een vervanging aanvraagt, kunnen extra kosten in rekening worden gebracht.
Privacy en keuzevrijheid
Privacy blijft een belangrijk aandachtspunt. Bewoners zijn niet verplicht om de communicatiefunctie van de slimme meter te gebruiken. Wie geen automatische uitlezing wil, kan kiezen voor een digitale meter of de slimme meter laten instellen zonder dataverzending. In dat geval blijft het handmatig doorgeven van meterstanden nodig.
Gevolgen bij niet meewerken
Huishoudens die niet meewerken aan de verplichte vervanging riskeren problemen. De netbeheerder kan dit melden bij de toezichthouder, die uiteindelijk handhavend kan optreden. Dit kan leiden tot extra kosten of een dwangsom om de vervanging alsnog af te dwingen.
Wat dit betekent voor huishoudens
De invoering van de verplichte digitale of slimme meter markeert een belangrijke stap in de modernisering van het Nederlandse energiesysteem. Voor bewoners betekent het vooral afscheid nemen van verouderde techniek, met behoud van keuzevrijheid over privacy en gegevensdeling. Vanaf 2026 is één ding duidelijk, de analoge energiemeter behoort definitief tot het verleden.
